Búnaðarþing á sér langa sögu og er einn elsti lýðræðislegi vettvangur íslensks landbúnaðar. Búnaðarþing í núverandi mynd má rekja til ársins 1899 þegar samnefnd lög voru lögfest. Í Bændasamtökum Íslands í dag eru rúmlega 2.600 félagsmenn eða um 90% bænda á Íslandi eru félagsmenn að samtökunum. 

Rétt í þessu var kosið um neðangreinda ályktun. Hún var samþykkt með meirihluta atkvæða. Alls kusu 55 þingfulltrúar í rafrænni og leynilegri kosningu. 

Af þeim 55, kusu 52 já eða 94,55%, 1 nei eða 1,82% og 2 skiluðu auðu eða 3,64%.

---

Ályktun Búnaðarþings varðandi mögulegar aðildarviðræður Íslands að Evrópusambandinu:

Búnaðarþing Bændasamtaka Íslands, haldið í Reykjavík þann 14. ágúst 2026, telur að hagsmunir íslensks landbúnaðar séu að standa utan sameiginlegu landbúnaðarstefnu Evrópusambandsins. Af þeim sökum leggst Búnaðarþing gegn aðild Íslands að Evrópusambandinu og þar með að hefja á ný viðræður um aðild.

Rökstuðningur ályktunar

Engum vafa er undirorpið að íslenskur landbúnaður þyrfti að fá víðtækar varanlegar undanþágur og sérlausnir frá regluverki Evrópusambandsins ef kæmi til inngöngu Íslands í sambandið. Um það er ekki deilt.

Meginregla Evrópusambandsins er að aðildarríki taki upp og framfylgi sameiginlegu regluverki sambandsins í heild sinni. Undanþágur og sérlausnir innan sambandsins eru undantekning frá grundvallarforsendum aðildar og sæta almennt því skilyrði að þær séu samrýmanlegar markmiðum innri markaðarins og meginreglum þeirrar stefnu sem um ræðir og raski ekki virkni hennar.

Skýrslan sýnir að ekkert aðildarríki Evrópusambandsins hefur fengið undanþágu til að standa utan sameiginlegu landbúnaðarstefnunnar og ekkert ríki hefur fengið svo víðtækar varanlegar undanþágur frá meginregluverki stefnunnar sem jafngilda því að standa utan hennar. Þannig eru hverfandi líkur á því að Ísland gæti samið um svo víðtækar og varanlegar sérlausnir að þær fælu í sér að íslenskur landbúnaður stæði að verulegu leyti utan þeirrar umgjarðar sem sameiginleg landbúnaðarstefna sambandsins setur.

Að mati Búnaðarþings er ekki hægt að skilja á milli umræðu um aðild og aðildarviðræðna. Með því að hefja aðildarviðræður að nýju er verið að samþykkja að hefja ferli í átt að aðild að Evrópusambandinu. Að mati Búnaðarþings er ekki forsvaranlegt að fara í þá vegferð þegar hverfandi líkur eru á niðurstöðu sem réttlætir þá miklu óvissu sem viðræðuferlið myndi skapa fyrir íslenskan landbúnað. Þegar engar trúverðugar lausnir eru í sjónmáli er hvorki ábyrgt né skynsamlegt að leggja atvinnugreinina undir slíka áhættu.

Ályktunin byggir á skýrslu milliþinganefndar Bændasamtaka Íslands, sem ber heitið Íslenskur landbúnaður og möguleg ESB-aðild, gefin út 6. ágúst 2026.

---