Af hverju skipta fundir í Brussel máli fyrir íslenska skógarbændur?

Það kann að virðast fjarlægt að umræður í Brussel, norrænir fundir og evrópsk stefnumótun skipti miklu máli fyrir daglegt starf skógarbænda á Íslandi. En raunin er sú að sífellt stærri hluti regluverks, áherslna og stefnu sem snertir skógrækt, kolefnisbindingu og lífhagkerfi mótast á alþjóðlegum vettvangi og hefur með einum eða öðrum hætti áhrif hér heima.

Í desember síðastliðnum fór tengiliður deildar skógarbænda innan Bændasamtaka Íslands í vinnuferð til Brussel. Markmiðið var skýrt: að taka virkan þátt í alþjóðlegu samstarfi skógarbænda, afla upplýsinga um það sem er í mótun í Evrópu og tryggja að íslenskar aðstæður og sjónarmið gleymist ekki í umræðunni.

Alþjóðlegt samstarf

Aðild Skóg‑BÍ að norrænum og evrópskum samtökum skógarbænda, NSF og CEPF, felur í sér reglubundna þátttöku í vinnufundum, málþingum og stefnumótunarvinnu allt árið. Þetta eru ekki hefðbundnir málamynda­fundir, heldur vinnuvettvangur þar sem reglur, áætlanir og sameiginleg afstaða skógarbænda í Evrópu er mótuð.

Á fundum í Brussel var meðal annars rætt um:

• hvernig nýtt regluverk innan ESB getur haft áhrif á skógrækt,
• stöðu og framtíð kolefnisbindingar,
• og hlutverk skógarbænda í lífhagkerfi framtíðarinnar.

Þótt Ísland sé ekki aðili að ESB berst margt af þessu regluverki hingað í gegnum EES-samstarfið. Því skiptir máli að vera fyrirfram inn í umræðunni, en ekki aðeins að bregðast við þegar reglurnar eru orðnar fastmótaðar.

Tengslanetið skiptir meira máli en margir halda

Einn mikilvægasti hluti ferðarinnar var svokallaður Networking Lunch, þar sem fulltrúar skógar-, landbúnaðar- og umhverfisgeirans í Evrópu komu saman. Þar skapast tækifæri til óformlegra samtala, samanburðar á stöðu landa og samvinnu til lengri tíma.

Fyrir lítið land eins og Ísland er þetta sérstaklega mikilvægt. Persónuleg tengsl, andlit sem fólk þekkir og skýr skilaboð um sérstöðu íslenskrar skógræktar geta skipt sköpum þegar hagsmunir eru undir.

Lífhagkerfið – tækifæri fyrir skógarbændur

Á fundum með fulltrúum ESB, meðal annars hjá DG Agri, var Bioeconomy Strategy Evrópusambandsins til umræðu. Þar er skógrækt farin að gegna mun stærra hlutverki en áður, bæði í loftslagsmálum, orkuskiptum og sjálfbærri efnahagsþróun.

Þetta er mikilvægt fyrir íslenska skógarbændur. Lífhagkerfið snýst í auknum mæli um:

• sjálfbæra nýtingu skóga,
• fjölbreytta afurðasköpun,
• og kolefnisbindingu sem hluta af atvinnustarfsemi, ekki aðeins umhverfisaðgerð.

Að skilja þessa þróun tímanlega er lykillinn að því að geta nýtt tækifærin og um leið varið hagsmuni skógarbænda þegar nýjar kröfur koma fram.

Að segja sögu íslenskrar skógræktar – á okkar forsendum

Á fundum með fulltrúum Evrópuráðsins og annarra alþjóðlegra aðila var sérstakur áhugi á íslenskum aðstæðum. Þar var meðal annars rætt um:

• hvaða tegundir eru ræktaðar hér,
• hvernig stuðningskerfi skógarbænda er uppbyggt,
• og hvernig skógrækt þróast á landi sem lengi hefur verið lítt skógi vaxið.

Slíkt samtal skiptir máli. Íslensk skógrækt er ólík flestum Evrópulöndum og mikilvægt er að sú sérstaða sé skiljanleg þegar alþjóðlegar reglur og viðmið eru mótuð.

Af hverju skiptir þetta þig máli sem skógarbónda?

Þótt fundir í Brussel virðist fjarlægir hefur sú vinna sem þar fer fram bein áhrif til framtíðar:

• á stuðningskerfi,
• á regluverk,
• á möguleika til kolefnisverkefna,
• og á hvernig litið er á skógrækt sem atvinnugrein.

Með virkri þátttöku í alþjóðlegu samstarfi er verið að tryggja að rödd íslenskra skógarbænda heyrist á réttum stað og á réttum tíma. Þekkingin og tengslin sem skapast nýtast ekki aðeins í hagsmunagæslu gagnvart stjórnvöldum, heldur einnig í upplýsingamiðlun og stefnumótun heima fyrir.