Um BÍ
Búgreinadeildir
Málaflokkar
Til baka
Um Alifuglabændur
Upplýsingar
Kolefnisspor
Til baka
Til baka
Um Hross BÍ
Fræðsla
FHB
Til baka
Um NautBÍ
Upplýsingar
LK
Til baka
Sauðfjárbændur
Upplýsingar
Til baka
Starfið
Stjórnsýsla
Til baka

Stæðugerð í máli og myndum

16.09.2011

Undanfarin ár hefur verkun á gróffóðri í útistæðum færst í vöxt hér á landi. Ástæður þess eru m.a. að mun minna plast þarf í slíka verkun en hefðbunda verkun í rúllum eða ferböggum, ásamt því að hægt er að nýta ýmsar nytjaplöntur sem gefa gríðarlega uppskeru en henta misjafnlega í rúlluverkun. Í grein Þóroddar Sveinssonar og Svanhildar Ketilsdóttur frá Fræðaþingi 2009, eru niðurstöður ræktunartilrauna með bygg, ertur og repju dregnar saman í eftirfarandi punkta:

 • Byggheilsæði gefur mikla trénis- og sterkjuríka uppskeru og hægt er að auka magn og gæði uppskerunnar með því að sá með ertum eða vetrarrepju.
• Byggheilsæði í blöndu með repju eykur verulega fóðurgildi uppskerunnar miðað við hreint byggheilsæði en minna í blöndu með ertum.
• Uppskera, fóðurgildi og samsetning byggheilsæðis, hreint eða í blöndu með ertum eða repju ræðst mikið af þroskastigi byggs við slátt.
• Byggheilsæði í rúllum og í blöndu með ertum og repju er á mörkum þess að geta talist afurðafóður.
• Hefðbundinn skurðbúnaður í rúlluvélum sker heilsæðið illa sem getur haft neikvæð áhrif á fóðrunarvirði þess.
• Vel þroskað heilsæði getur tapað miklu korni við rúllun og skurð. Byggheilsæði í blöndu með repju eða ertum hentar því betur fyrir stæðuverkun þar sem hægt er að saxa heilsæðið smærra og nota íblöndunarefni.

 

Framkvæmdastjóri LK gerði í sumar athugun með slíka ræktun. Sáð var byggi (Ven, 90 kg/ha) og vetrarrepju (Hobson, 6 kg/ha) í 3 ha spildu sem fékk 30 tn/ha af mykju og 350 kg/ha af 26-6, 250 kg/ha hefðu dugað. Sáð var 5. maí og slegið 5. september, hirðing dróst til 9. september vegna úrkomu. Hirt var með vagni sem útbúinn er með múgsaxa og íblöndunarbúnaði (notuð voru 4×4 og Fireguard). Á myndum hér fyrir neðan má sjá slátt og uppskerustörf./BHB

 

Slegið með dragtengdri sláttuvél – 30 cm stubbar skildir eftir til að hækka fóðurgildið, stönglar eru ekki merkilegt fóður.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sláttuvélin (1000 rpm með knosara) var látin snúast á hálfum hraða til að koma í veg fyrir að byggið tapaðist niður í fósturjörðina.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Þrátt fyrir dapurt sumar norðan heiða og seinþroska yrki, var komin ágæt fylling í byggið.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lykilatriði í góðri stæðuverkun er mikil söxun.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Heilsæðið er sett á plast sem breitt er á jörðina, búið að jafna undir með sandi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vagninn losaður.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stæðan jöfnuð og troðin með dráttarvél.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Búið að setja plastið yfir og fergja með dekkjum og ferböggum. Gerjunin tekur ca. 6 vikur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stubbarnir sem eftir standa, eftir því sem minni kröfur eru gerðar um fóðurstyrk, má taka meira af þeim með í heilsæðið. Ekki var hægt að sjá að mikið af korni hefði farið til spillis.