10. september 2021

Ráðherra landbúnaðarmála fer með rangt mál

Vegna fréttaflutnings um skort á sellerí í verslunum hér á landi vill stjórn Bændasamtaka Íslands koma eftirfarandi á framfæri:

Landbúnaðarráðherra heldur því fram að í frumvarpi sem hann lagði fram á Alþingi fyrir tveimur árum hafi hann lagt til að innflutningur á sellerí og fleiri landbúnaðarvörum yrði tollfrjáls allt árið. Einnig heldur ráðherrann því fram að frumvarpinu hafi hins vegar verið breytt í meðförum þingsins, m.a. fyrir tilstuðlan þrýstings frá hagsmunasamtökum bænda.

Umrædd yfirlýsing ráðherrans sem hann birti á Facebook-síðu sinni þann 7. september sl., þar sem hann sver af sér skort á selleríi gagnvart fulltrúum verslunarinnar, hefur gert það að verkum að samtök bænda eru enn á ný sökuð um að standa gegn neytendum. Nú er mál að linni. Stjórn Bændasamtaka Íslands hafnar fullyrðingum ráðherrans og segja þær rangar og vilja koma eftirfarandi á framfæri:

  • Í drögum að frumvarpi um breytingar á búvörulögum sem birt voru í samráðsgátt stjórnvalda í júlí 2019 var lagt til að það kæmi í hlut ráðherra að úthluta tollkvótum á sellerí, með tollnúmerið 0709.4000 og ýmsum öðrum landbúnaðarvörum frá 1. janúar til 31. desember ár hvert.
  • Frumvarp um breytingar á búvörulögum, 382. mál, sem lagt var fram á Alþingi af ráðherranum sjálfum, hafði að geyma tæmandi talningu á tilteknum landbúnaðarvörum sem skyldu bera toll yfir ákveðið tímabil. Sellerí var þar á meðal, sem skyldi bera lægri toll frá 1. janúar til 31. desember ár hvert.
  • Í meðförum þingsins komu vissulega fram harðar athugasemdir frá bændum sem stunda útiræktun grænmetis en frumvarpið breyttist þó ekki þar sem eftir 2. umræðu, þann 16. desember 2019 voru lægri tollar á sellerí tímabilið frá 1. janúar til 15. ágúst og 15. október til 31. desember, en almennir tollar þar sem meirihluti atvinnuveganefndar taldi að innlend framleiðsla gæti annað eftirspurn á markaði, þ.e. yfir tímabilið frá 15. ágúst til 15. október.
  • Bændasamtökin bentu á það í meðförum málsins að mikilvægt væri að sveigjanleiki væri í lögunum til þess að bregðast við uppskerubresti eða öðrum náttúrulegum aðstæðum sem takmarkað gætu framboð á innlendum vörum. Innlend framleiðsla sveiflast alltaf í takti við náttúrulegar aðstæður hvers tíma og því var það fyrirsjáanlegt að þessi staða gæti komið upp ef að tímabilin væru fastsett með engum sveigjanleika. Þessum sjónarmiðum var hafnað í meðförum þingsins.
  • Frumvarpið var svo samþykkt sem lög á Alþingi þann 23. desember 2019 þar sem enn voru tollar á sellerí en á því tilgreinda tímabili sem meirihluti atvinnuveganefndar hafði gert að tillögu sinni.